HAKSIZ TAHRİK

HAKSIZ TAHRİK NEDİR?

Ceza hukukunda haksız tahrik, failin kendisine yönelen haksız bir fiilin meydana getirdiği öfke, şiddetli elem veya ruhsal sarsıntının etkisi altında suç işlemesi halinde cezasında indirim yapılmasını sağlayan kurumdur. Türk Ceza Kanunu’nun 29. Maddesinde ‘’ Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine on sekiz yıldan yirmi dört yıla ve müebbet hapis cezası yerine on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.’’ denilmektedir.

Haksız tahrik hükümlerinin oluşabilmesi için birtakım koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir.

1)Haksız Tahrike Neden Olan ‘’Haksız Bir Fiil’’ Olmalı

Haksız tahrik şartlarının oluşabilmesi için mağdurun faile karşı somut bir haksız fiil işlemesi gerekir. Haksız tahrik nedeniyle ceza indirimi yapılabilmesi için haksız fiilin hukuka aykırı olması iktiza etmektedir. Mağdur tarafından faile karşı ika edilen fiil haklı bir nedenden kaynaklanıyorsa fail haksız tahrik nedeniyle ceza indiriminden yararlanamaz. Fiilin haksız bir fiil olup olmadığı her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

2) Haksız Tahrik Teşkil Eden Fiil Faile Yönelik Olmalıdır

Haksız tahrik nedeniyle ceza indirimi hükümlerinin uygulanabilmesi için suçun mutlaka tahriki oluşturan haksız fiili işleyen kişiye karşı işlenmesi gerekir. Ancak, haksız fiilin doğrudan failin kendisine karşı işlenmesi zorunlu değildir. Bu nedenle, failin yakınlarına veya değer verdiği diğer kişilere veya faile tamamıyla yabancı olan kimselere karşı işlenmiş haksız fiiller de failde bir öfke veya elem yaratacak nitelikteyse haksız tahrik hükümleri uygulanabilir. Ancak, kişinin kendi haksız hareketiyle olaya sebebiyet verdiği durumlarda haksız tahrik nedeniyle herhangi bir indirim uygulanamaz

3) Fail, Öfke veya Şiddetli Elemin Etkisi Altında Kalmalı

Haksız tahrik altında hukuka aykırı bir fiil işleyen fail öfkeyle veya şiddetli bir elemin etkisiyle hareket etmelidir. Failin söz konusu duyguların tesiriyle hareket edip etmediği ise somut olayın şartlarına ve olay örgüsünün ilerleyişine göre değerlendirilerek anlaşılabilir.

4) İşlenen Suç, Öfke ve Elemin Oluşturduğu Ruhi Durumun Sonucu Olmalı

Şiddetli öfke ve elemin etkisinde olan failin duygu dünyasında ciddi değişikler olacağı muhakkaktır. Fail, suç teşkil eden fiili söz konusu duygularla gerçekleştirmelidir. Failin suçu normal, sakin ve serbest iradeyle değil, maruz kaldığı haksız fiilin yarattığı psikolojik sarsıntının etkisi altında işlemiş olması gerekmektedir.

Haksız tahrik indirimi; somut olayın gelişimi, suç konusu hareketlerin niteliği ve failin tepkileri göz önünde bulundurularak uygulanmaktadır. Dolayısıyla her olay kendisine özgü neticeleri beraberinde getirmektedir. Türk Ceza Kanunu’nun 29. Maddesinden yararlanmak için dosya titiz bir şekilde incelenmeli ve her husus özenle değerlendirilmelidir.