ANAYASA MAHKEMESİNİN “SÜRESİZ NAFAKA” İBARESİNİN İPTALİNE İLİŞKİN KARARININ HUKUKİ DEĞERLENDİRİLMESİ

Yoksulluk Nafakasının Tanımı ve Hukuki Niteliği

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle ekonomik olarak güç duruma düşecek eşin asgari yaşam koşullarını sürdürebilmesini sağlamak amacıyla düzenlenmiş bir aile hukuku kurumudur. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenen bu nafaka türü, boşanmanın taraflardan biri üzerinde doğuracağı ekonomik mağduriyetin giderilmesini amaçlayan bir yükümlülüktür. Yoksulluk nafakası, boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen ve diğer eşin mali gücü oranında ödemekle yükümlü olduğu bir nafaka türü olup, temel amacı boşanma nedeniyle ortaya çıkabilecek ekonomik dengesizliği gidermek ve yoksulluğa düşecek tarafı korumaktır.

Türk Medeni Kanunu’nun 175. Maddesi, Anayasa Mahkemesi’nin son iptal kararına kadar şu şekilde düzenlenmişti:

‘’Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.’’

Yoksulluk Nafakasının Şartları

a) Boşanma Sebebiyle Yoksulluğa Düşecek Olmak

Nafaka talep eden eşin, boşanma sonucunda kendi gelirleriyle yaşamını sürdüremeyecek veya ekonomik açıdan ciddi bir yoksunluk içerisine düşecek olması gerekir.

b)Talep Eden Eşin Kusurunun Daha Ağır Olmaması

Yoksulluk nafakası talep eden eşin kusursuz olması şart değildir. Ancak boşanmaya neden olan olaylarda diğer eşe göre daha ağır kusurlu olmaması gerekir.

c)Nafaka Talebinde Bulunulmuş Olması

Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için, nafaka almak isteyen tarafın talepte bulunmuş olması gerekmektedir.

d) Karşı Tarafın Mali Gücünün Bulunması

Nafaka miktarı belirlenirken nafaka yükümlüsünün ekonomik durumu ve ödeme gücü dikkate alınır.

e) Nafaka Yükümlüsünün Kusurunun Aranmaması

Kanun koyucu, nafaka yükümlüsünün kusurlu olmasını şart koşmamıştır.

Anayasa Mahkemesinin “Süresiz Olarak” İbaresinin İptaline İlişkin Kararı

Antalya 12. Aile Mahkemesi, önüne gelen uyuşmazlıkta uygulanacak kural olan Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vararak Anayasa Mahkemesine somut norm denetimi başvurusunda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, boşanma nedeniyle hükmedilen yoksulluk nafakasının herhangi bir süre sınırına tabi olmaksızın devam etmesine imkân tanıyan söz konusu ibarenin Anayasa’ya aykırı olduğu sonucuna ulaşılmış ve “süresiz olarak” ibaresinin iptaline karar verilmiştir.

Bu karar ile yoksulluk nafakası kurumu tamamen ortadan kaldırılmamış; yalnızca nafakanın süresiz şekilde devam etmesini öngören kanuni düzenleme iptal edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararıyla birlikte nafaka hakkı ortadan kaldırılmamış; yalnızca süresiz devam etmesine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılmıştır. Böylece Türk nafaka hukukunda uzun yıllardır tartışılan “süresiz nafaka” uygulaması bakımından yeni bir döneme girilmiştir. Bundan sonraki süreçte TBMM tarafındanyeni bir yasal düzenleme ihdas edilecektir. İptal hükmünün yürürlüğe gireceği ana kadar mevcut mevzuat hükmünün uygulaması devam edecektir.

Sorularınız için bize her zaman ulaşabilirsiniz.

E-posta

Telefon

info@burakaltintas.com

+90 543 887 98 06

Bizimle İletişime Geçin